lao động là hạnh phúc

Bởi, thành công của mỗi cá nhân góp phần tạo nên thành công chung của doanh nghiệp, và thành công của doanh nghiệp cũng là vì lợi ích của từng cá nhân. "Ai lao động nhiều, người đó có Hạnh phúc"- Leonardo de Vinci. Anh Bình chia sẻ một câu châm ngôn sống ưa thích. Hạnh phúc không thể xây dựng bằng ước muốn tham lam. B. Hạnh phúc không thể xây HOC24. Lớp học. Lớp học. Tất cả Lớp 12 Lớp 11 Lớp 10 Lớp 9 Lớp 8 Lớp 7 Lớp 6 Lớp 5 Lớp 4 Lớp 3 Hạnh phúc của nhiều người là được làm việc, kiếm tiền và hưởng thụ thành quả lao động của mình. Cũng có khi hạnh phúc chỉ khi được về nhà, ăn bữa cơm giản dị bên những người thân yêu. An toàn lao động là hạnh phúc của chúng tôi. Câu chuyện về người cán bộ an toàn tâm huyết: Anh Hoàng Anh Tuấn, chuyên viên phòng An toàn làm việc tại Công ty Điện lực Nam Định, là một trong ba thí sinh của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc vinh dự đạt giải A trong Hội thi Thấu hiểu với những khó khăn của người lao động (NLĐ) thời gian qua, các cấp Công đoàn (CĐ) tỉnh Quảng Bình đã huy động nhiều nguồn lực để giúp họ xây mới, nâng cấp chỗ ở. Những ngôi nhà mới thắm đượm nghĩa tình CĐ là nguồn hạnh phúc, động viên giúp họ yên Mann Sucht Frau Für Eine Nacht. Người đàn bà nằm co quắp giữa sàn nhà. Manh chiếu rách che không kín đôi chân khẳng khiu, nhem nhuốc, những vệt máu chưa khô. Cạnh đó một hài nhi rúm ró trong tấm vải rách, tiếng khóc thỉnh thoảng cất lên yếu kiên nhẫn củng cố từng ngàyHai ngày trôi qua, chẳng biết phép lạ nào giúp cháu bé vẫn sống. Nhưng dường như chẳng ai quan tâm điều đó. Đằng nào thì nó vẫn phải theo mẹ về với làng ma. Việc trước mắt bây giờ là lo đập bò, đập heo để làm lễ thế, khi nghe có người đàn ông là người Kinh muốn xin đứa bé về nuôi, ông trưởng họ phải nhướng tai hai ba lần để nghe cho rõ. Thủng chuyện, ông lững thững bước lại gần người đàn ông kia, rồi cất tiếng khàn khàn "Người Jrai ta, mẹ chết thì phải cho con đi theo để nó có cái bú. Giờ đem cho mày, mẹ nó ở làng ma không thấy con kêu Yang phạt chết cả họ này thì sao? Bụng mày tốt nhưng không làm trái lệ ông bà chúng ta được. Về đi!".Ông Đinh Minh Nhật và cháu bé nhỏ nhất hiện ông đang nuôi dưỡngCho đến bây giờ, người đàn ông ấy - ông Đinh Minh Nhật ngụ thôn 1, xã Ia H’Lốp, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai - vẫn nhớ như in cái đoạn đau lòng ấy. Cũng không hiểu vì sao lúc ấy ông vẫn kìm nén được để đấu lý với ông trưởng họ, để rốt cuộc ông mang được đứa bé đi. Rời khỏi chỗ đó một quãng thật xa, ông vẫn chưa tin mình vừa giành giật được một sự sống khỏi tay thần đến khi ra đến giữa cánh đồng ào ạt gió, ông mới bừng tỉnh. Chính lúc này, tiếng khóc đứt quãng của đứa bé kéo ông về thực tại Giờ phải làm sao đây? Hơn 40 tuổi nhưng ông vẫn chưa một lần bế đứa trẻ sơ sinh nào trên tay, nói gì đến việc nuôi nấng, chăm sóc; lại thêm nhà cửa không có, nguồn sống phải phụ thuộc gia đình."Thôi thì hẵng cứu lấy mạng sống của bé đã. Có thể sau này ai xin thì cho". Tự nhủ vậy và mượn gia đình được ít tiền, ông nhắm miếng đất bỏ hoang, hỏi mua. Kiếm mấy cây gỗ về, che lên vài tấm tôn. Vậy là ông có từ đấy, ông mới biết nuôi dưỡng một đứa bé vất vả thế nào. Con bé yếu sức, đau ốm quặt quẹo, suốt đêm quấy khóc khiến không lúc nào được chợp mắt. Nhiều lúc buồn ngủ quá, ông lăn đùng ra trong lúc vẫn ôm nó trên tay. Mang đi cho, chẳng ai nhận. Mệt mỏi và hoang mang. Ý nghĩ tàn nhẫn đôi khi trỗi lên. Biết thế, hãy cứ để cho nó đi theo mẹ. Một người chịu khổ để kéo dài thêm sự khổ của một kiếp khác làm rồi sau mỗi lần như thế, ông lại ân hận tự trách. Chính mình đã tìm đến để giành giật sự sống cho bé rồi giờ lại toan thoái thác. Thế chẳng phải là hèn nhát hay sao? Tự đấu tranh, lòng kiên nhẫn của ông cứ thế từng ngày được củng cố. Con bé cũng dần dần có da, có thịt. Ông cho bé mang họ mình và đặt tên là Hồng Phúc - cái tên đúng như số phận kỳ diệu của bé bây có bàn tay vô hìnhNăm 2008, bé Hồng Phúc được 3 tuổi. Một lần, đi đám ma ở xã Ia Kor gần Ia H’Lốp, tình cờ ông nghe người ta kháo nhau về một hoàn cảnh đau lòng Ông Hồ Vĩnh bị tai nạn giao thông chết, giờ đến vợ bị bệnh cũng ra đi, bỏ lại 5 đứa con bơ vơ. Như có bàn tay vô hình đưa đẩy, ông tìm căn nhà dột nát, trước mắt ông là 4 đứa trẻ với vẻ mặt thất thần, đang xúm vào cố dỗ một đứa chừng 7 tháng tuổi khóc ngặt nghẽo. Mấy người hàng xóm bối rối nói với ông không biết lấy tiền đâu để mua hòm làm đám ma cho mẹ Đinh Minh Nhật và những đứa trẻ được ông nuôi dưỡng từ béVậy là ông đứng ra vận động mọi người góp tiền, giúp tổ chức đưa ma. Mồ yên mả đẹp cho người xấu số rồi, ông an ủi đám trẻ để ra về. Chợt cháu bé lớn nhất níu tay ông, nước mắt lưng tròng, kể hôm nay chị em chúng chỉ còn bữa gạo cuối cùng. Tim ông thắt lại khi nhìn khuôn mặt như dại đi vì lo của 13 tuổi, cháu làm sao đương nổi gánh nặng này? Những cặp mắt non dại của đám trẻ cũng hướng cả vào ông. Chúng không thốt nên lời nhưng ông đọc được trong ánh mắt chúng thông điệp "đừng bỏ chúng con tội nghiệp". Quệt vội giọt nước mắt, ông bế xốc bé út lên rồi lui cui dắt cả đám trẻ về nhà. Chúng lầm lũi đi theo ông như theo mọi cảnh đờiNắng vo tròn dần bóng cây si trước ngõ. Giờ này cái xóm nhỏ đầu thôn 1 dường như chỉ còn mỗi âm thanh của đám trẻ này. Đứa chơi trò rượt đuổi cười nắc nẻ, đứa trêu ghẹo nhau khóc ré lên khiến ông Nhật chốc chốc lại phải dừng nói chuyện với tôi để hòa giải, phân ông, tôi thầm nghĩ chỉ quản lý đám trẻ này cũng đã ê mình. Vậy mà ông còn phải chăm bẵm, lo ăn mặc, học hành cho ngần ấy đứa trẻ. Mà đâu phải bé nào cũng lành lặn, bình Nhật kể Sau lúc mang 5 cháu ở Ia Kor về nuôi, tiếng đồn ngày càng xa. Vậy là có người báo tin, có người đích thân mang đến cho ông những đứa trẻ, đủ mọi cảnh đời. Hiểu rằng bây giờ chẳng còn đường lùi, ông cứ sẵn lòng đón nhận tất cả và thấy điều đó rất hạnh ông Đinh Minh Nhật bế đứa con nuôi nhỏ nhất trại lên âu yếm, tôi bỗng thấy mắt mình cay cay. Tôi như thấy trước mắt là một người cha mới bước ra tươi ròng từ cổ tích. Bây giờ thì ông đang nuôi đến 108 cháu, trong đó có 5 cháu bị thần kinh bẩm sinh, 1 cháu khuyết tật. Mặc những điều xì xào, dị nghị của người đời, ông chỉ nghĩ một lẽ giản dị Cũng như những đứa trẻ mình đã mang về nuôi nấng, nếu từ chối thì chúng sẽ đi về đâu?Quả thật, như thằng cu tên Thúi chẳng biết sẽ ra sao nếu không được ông đưa bàn tay cứu vớt. Nó là con của một người mẹ Jrai, mới lọt lòng đã bị đem bỏ trong rừng cao su. Trước khi báo tin cho ông, người ta đã đem cho khắp các làng nhưng không ai nhận. Lý do là cháu không có hậu môn, đối với đồng bào Jrai thì đó là do Yang cu Thúi về, ông phải đưa ngay vào bệnh viện để bác sĩ mổ làm hậu môn tạm. Suốt 3 năm trời, ông chịu đựng hôi thối để nuôi nấng, chăm sóc. Cũng vì thế mà bọn trẻ ở đây đặt cho nó cái tên cu Thúi. Vậy mà đã xong đâu, cu Thúi còn mắc thêm bệnh đao. Giờ đã 9 tuổi, đi vệ sinh són ra quần vẫn không còn 2 cháu trai, 3 cháu gái khác cũng bị bỏ rơi từ lúc lọt lòng, mắc bệnh thần kinh bẩm sinh. Suốt ngày chúng la hét, quậy phá rồi làm những việc vô thức, phải có một khu để nuôi riêng và chế độ chăm sóc "đặc biệt". Thế nhưng, dù khó khăn đến mấy, chỉ trừ một trường hợp duy nhất là em Kpah Hùng bị ung thư đại tràng, còn lại thì ông đều nuôi nấng thành hơn nữa là đã có những số phận được ông "chở đò cập bến". Như cháu Rơ Lan H’Oanh mồ côi cả cha lẫn mẹ, ông đón về lúc 12 tuổi, giờ đã tốt nghiệp Đại học Sư phạm Huế; 4 cháu tiếp theo đang học đại học năm thứ 2 và 4 cháu năm nhất, 16 cháu đang học nghề… Hạnh phúc đến thế thì còn gì đêm không ngủTrở lại điều mà tôi vẫn băn khoăn là chưa nói đến việc chữa bệnh, học hành, tạo dựng chốn ở, chỉ riêng cái ăn thôi thì ông lấy đâu ra để nuôi ngần ấy đứa trẻ?"Đó là cả một nỗi đoạn trường" - ông Nhật cười rồi chậm rãi kể từ lúc mang 5 đứa trẻ mồ côi ở Ia Kor về nuôi, ông đã phải tính chuyện tự lập. Tự lập ở hoàn cảnh ông thì chỉ có nước đi làm thuê. Vậy là mùa nào việc nấy. Thu hái hồ tiêu, cà phê, bón phân, làm cỏ… ai thuê là ông phải dè sẻn từng miếng ăn, không dám mua quần áo mới. Lắm khi nhếch nhác quá, đến nỗi chị ruột phải chép miệng "đúng là sướng không muốn, lại tự tròng cái khổ vào thân". Mãi đến năm 2009, ông mới nhận được sự giúp đỡ đầu tiên của một người ở Gia Lai. Cũng từ đó trở đi, trại trẻ mồ côi của ông được nhiều người biết và giúp đỡ. Rồi chị ông cũng nghĩ lại mà giúp cho mấy trăm triệu đồng để xây nhà ở cho các các cháu chưa đông, dư được chút vốn, ông cũng mua được 1 ha cà phê, giờ mỗi năm cũng thu được gần 200 triệu đồng. Ông lại còn mua bò cho các cháu lớn chăn, cũng mới bán đi gần đây để lấy tiền mổ tim cho cháu Đinh Thiên Đức. Dù vậy thì cái ăn, cái mặc của bọn trẻ phần lớn vẫn dựa vào sự giúp đỡ của những tấm lòng nhân hỏi mãi, ông mới nói rõ hiện mỗi tháng cần 6 tạ gạo, tiền điện 5 triệu đồng, thức ăn và chi phí khác khoảng 20 triệu đồng. Sự giúp đỡ thì không phải lúc nào cũng đến kịp nên ông kể nhiều đêm không ngủ được vì lo ngày mai các cháu chưa biết ăn Nhật cũng phấn khởi kể, ông Nguyễn Văn Đương, Chủ tịch UBND xã Ia H’Lốp, ngoài việc vận động mọi người giúp đỡ thì dịp Tết vẫn đến lì xì bọn trẻ, an ủi, động viên. Cử chỉ ấy khiến ông ấm lòng. "Mẹ thương con có hay chăng?Thương từ khi thai nghén trong lòng, nắng sớm chiều mưa ròng,Chín tháng, so chín năm, gian khó khôn cùng..." lời hát ruNgày này của 18 năm về trước, mẹ đau đớn, lo sợ, tận cùng của nỗi sợ khi biết con đang hình thành trong bụng, mẹ vừa vui lại vừa lo. Tưởng hạnh phúc sẽ đến với mẹ nhưng không ngờ, đó cũng là lúc mẹ nhận được sự bất hạnh trong cuộc đời. Khi "mọi người" không chấp nhận con thì mẹ phải cố giữ lấy vì đơn giản, con là con của mẹ và mẹ là một con con được sinh ra trên đờiNgày sinh mổ bắt con ra, trong tay mẹ không có tiền bạc. Mẹ chỉ có duy nhất chiếc làn nhựa đựng đồ sơ sinh cũ của chị hàng xóm cùng nhà trọ cho. Một chỉ vàng mẹ chuẩn bị sinh đẻ thì cô bạn thân mượn, đến lúc đó vẫn chưa người trong bệnh viện nhưng không hề có một người quen thân nào đến với mẹ con mình lúc đó cả. Miền Nam tiết tháng 3 nắng nóng mà mẹ con ta bơ vơ côi cút đến lạnh người!Minh họa TRANH MÀU NƯỚC CỦA HCGiữa rừng người xa lạ, mẹ đau đớn, lo sợ và cô đơn. Mẹ chỉ biết cầu xin trời, Phật và y - bác sĩ cứu lấy con. Mẹ sẽ đổi tính mạng của mình để con được có mặt trên cõi đời một ngày đau đớn trôi qua, rồi mẹ cũng đã nghe tiếng khóc chào đời của con, như cơn mộng du. Sáng hôm sau, mẹ tỉnh lại, người thân duy nhất là một chị bạn. Chị ấy đã đến bên mẹ con mình lúc quờ quạng tìm con thì được biết con đang cấp cứu tại phòng nhi vì bị viêm phổi nặng, khó thở và tím ơi! Đau đớn nào hơn khi mẹ dùng hai chiếc tã lót của con nối lại, một đầu cột vào thành giường, một tay mẹ nắm chặt để cố gượng dậy đi tìm con. Vết mổ chỉ mới một ngày, đau không tả nổi nhưng mẹ không quan tâm. Mẹ chỉ biết con, "mẹ đi tìm con đây, con ơi".Mười hai đứa trẻ nằm cạnh nhau và đều có người thân chăm sóc. Trong khi đó, con phải nằm lăn lóc một mình, thỉnh thoảng được cô y tá lại thăm tính báo cho mẹ biết con của mẹ đây rồi và đúng là con. Niềm hạnh phúc khiến mẹ quên đi nỗi đau. Mẹ đã òa khóc nhưng là tiếng khóc của niềm hạnh phúc khi biết mẹ con mình vẫn còn lẽ một chút chai lì của cuộc sống, một chút rèn luyện gian nan tuổi thơ, một chút nghị lực trong cái đói nghèo từ vùng quê "chó ăn đá gà ăn sỏi", một chút tổn thương của thời thơ ấu, một chút chấp nhận số phận trong tâm hồn..., những thứ đó cộng lại đã tôi luyện nên một người mẹ đầy ý chí vươn bà ta nói dây thừng thường đứt vào đoạn mỏng, vận xui thường rơi trúng vào hoàn cảnh bi đát nhất... Mẹ can đảm sinh con ra và dồn hết tình yêu thương cho con. Bao nhiêu mong ước của tuổi thơ mẹ, mẹ chấp niệm đã hiểu và bù đắp để con được ấm ơi! Nếu cuộc đời này mà dễ dàng thì ta đã không đến với thế giới này bằng tiếng lên trong nghịch cảnhMẹ quyết tâm học tiếp để phát triển và dễ xin việc làm. Đến khi có bằng đại học trong tay, mẹ lại không xin được việc vì bị từ chối bởi có con nhỏ. Ừ, thôi thì mẹ chẳng cần họ. Mẹ chỉ cần con và muốn ở cạnh con cả hạnh phúc khi có con nên bao vất vả mẹ cố chịu và sẽ vượt qua vì con. Thương con côi cút, mẹ lại cố làm lụng thật nhiều việc để con khỏi đói khát...Mẹ quyết định đi làm thuê thời vụ để chúng ta sống qua ngày trước đã. Con còn bé quá, người thân không có ai bên cạnh. Mẹ vừa bế con đi làm vừa chăm con còn đỏ hỏn nên cũng ít ai thuê mẹ làm tồn tại lúc đó, mẹ chấp nhận làm công việc giặt đồ mướn và rửa chén bát ở quán cơm. Một bên là chiếc chiếu nhỏ nơi con của mẹ mấy tháng tuổi nằm, một bên là chậu quần áo hay chậu chén bát cao ngất. Đó là công việc của mẹ, bởi nó là bữa cơm và là tiền nhà trọ của mẹ con ngày ngồi giặt mấy chậu đồ cho khách mà lưng mẹ còng ra hẳn. Có lẽ hiểu được nghịch cảnh của mẹ con mình nên con ngoan lắm, không hề quấy mẹ. Thỉnh thoảng liếc thấy con cười, mẹ lại thấy thời gian qua tiền công đồng người ta trả cho một chậu quần áo mà nước mắt mẹ tuôn rơi. Rồi đêm về, mẹ tranh thủ học bài, quyết tâm học thật giỏi để lấy bằng cao hơn. Cứ thế, nhiều đêm mẹ thức trắng. Đối với mẹ, một đêm tròn giấc là điều gì đó rất xa lần chuyển nhà trọ, mỗi lần chuyển là hai mẹ con ôm nhau khóc. Con còn quá nhỏ để không biết hết nỗi đau của mẹ khi một tay ôm đồ đạc và một tay dắt con người ta có thể giống nhau niềm vui nhưng khổ đau thì không ai giống ai cả. Bởi lẽ, một nỗi đau là một câu chuyện cuộc đời. Mẹ có thể nói mẹ hơn người ta ở nghị lực sống, còn may mắn thì mẹ không có...Hôm nay, con trai mẹ vừa tròn 18 tuổi, cái tuổi đẹp nhất của mỗi con người. Con mẹ đã thành chàng trai trẻ, sống vui phúc của mẹ là được chứng kiến con lớn khôn rồi cùng đồng hành với con trên chặng đường đời. Nếu có những kiếp sau, mẹ vẫn lựa chọn làm mẹ của con mãi đời này mẹ đã nếm trải, đã chứng kiến cả sự ấm áp cũng như sự lạnh lẽo - bạc bẽo của thế gian. Vậy nên, mẹ không mưu cầu cũng không còn ưu tư về nó nhiều nữa. Mẹ chỉ mong con thành người và khỏe mạnh là hạnh phúc là ngôi sao sáng của mẹ. Dịp sinh nhật của con, mẹ chúc mừng chính mình. Phần thưởng bù đắpCòn nhớ mỗi lần mang thành tích học tập về khoe với mẹ, con hỏi " Sao mẹ im lặng vậy? Mẹ có vui không?".Con trai nè! Mẹ không trả lời vì lúc đó mẹ muốn khóc. Mẹ vui lắm chứ!Rồi con được bao nhiêu là thành tích của 12 năm học tập Học sinh giỏi cấp thành phố, học bổng ĐH Úc và nhiều giải thưởng của các cuộc thi năng khiếu của con dù chưa giỏi nhưng cũng làm mẹ vui khi con đạt các giải vẽ tranh và âm nhạc của nhiều cuộc thi cấp thành là thành quả thật, mẹ phải hãnh diện về con mẹ chứ! Đó cũng là phần thưởng mà ông trời ban phát để bù đắp cho mẹ. Con là quả ngọt của đời mẹ! Đâu là lý do của các lao động trẻ cũng như bí quyết của những nhà quản lý trong thời gian qua? Nơi đi làm như một gia đình Trần Thị Mai Trâm 21 tuổi, làm việc tại Công ty bất động sản C-land, Phú, Đức, cho hay trong suốt những tháng giãn cách xã hội, các nhân viên cảm thấy được chia sẻ khi các sếp luôn động viên. Khi khởi động lại công việc, thách thức cho nhân viên là chạy theo kịp thị trường và tìm kiếm khách hàng, tuy nhiên các đồng nghiệp luôn hỗ trợ lẫn nhau. Do đó, dù thu nhập khó khăn hơn trong dịch, cô vẫn muốn gắn bó với công ty. Chị Phạm Quỳnh Nga 34 tuổi, trú Bình Phước, Đức, nhân viên Công ty truyền thông Mạnh Tường media, cho biết trong giai đoạn Covid-19, chị không bị giảm lương, thưởng. Dù làm việc tại nhà, mọi thành viên vẫn luôn cảm nhận được năng lượng tích cực khi được tham gia các cuộc thi ý nghĩa như “Trồng cây gây niềm vui” xả stress, “Ai luyện tập sức khỏe lâu hơn”… khuyến khích mọi người chăm tập thể thao giữ gìn sức khỏe. Những khoảnh khắc hạnh phúc của nhân viên công ty của chị Hồng Ly trong các hoạt động du lịch, làm việc trước khi dịch Covid-19 tái bùng phát NVCC Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Bảo hiểm Hùng Vương BHV, cho rằng một nhân viên hạnh phúc khi được đảm bảo phúc lợi về vật chất, tinh thần, được cống hiến và ghi nhận những thành quả đã đạt được. Khi đó, công ty không chỉ là nơi để làm việc mà còn được người lao động coi như ngôi nhà thứ 2 của mình. Còn chị Nguyễn Hồng Ly, sáng lập và điều hành Công ty Mạnh Tường media, chia sẻ một nhân viên hạnh phúc luôn tạo giá trị lớn hơn cả những gì người đó được nhận, họ luôn tích cực, giàu năng lượng, sẵn sàng làm nhiều hơn không phải vì bị ép buộc mà cảm thấy thích thú. “Không chỉ lương thưởng, phúc lợi, khả năng thăng tiến mà môi trường làm việc đóng vai trò rất quan trọng đến chỉ số hạnh phúc của nhân viên. Tôi cho rằng ai đi làm thì đầu tiên cũng vì đồng lương để kiếm sống, nhưng chúng ta chọn một nơi để gắn bó lâu dài không chỉ vì lương mà còn vì các yếu tố khác. Đó chính là nhu cầu được đóng góp, tạo giá trị, cảm thấy được tôn trọng, được tạo điều kiện để phát triển bản thân, cảm nhận được sự thoải mái và ấm áp, giống như đây là gia đình của mình”, chị Hồng Ly nói. Những khoảnh khắc hạnh phúc của người trẻ ở Công ty BHV Bá Hưng Chia sẻ và động viên trong những tháng giãn cách ! Hồi tháng một khảo sát mức độ hạnh phúc của lao động trẻ Việt Nam đã được Công ty tư vấn nhân sự Talentnet, trụ sở thực hiện, với gần 500 người tham gia. Theo khảo sát này, trên 90% người tham gia cho rằng chế độ lương thưởng và an sinh là 2 chính sách quan trọng nhất tác động tới sự hạnh phúc của nhân viên. Về cơ hội phát triển sự nghiệp, có trên 90% trả lời đội ngũ quản lý giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn và lộ trình phát triển bản thân cụ thể là những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng tới hạnh phúc. Và đặc biệt, có đến 97% tin rằng hạnh phúc của nhân viên có tác động đến sự tăng trưởng của doanh nghiệp. Vậy những nhà quản lý nhân sự có những sáng tạo gì giúp nhân viên của mình hạnh phúc hơn, nhất là sau dịch Covid-19? Chị Gari Nguyễn, người sáng lập Công ty Gari Content Agency cho biết bên cạnh việc đảm bảo lương, chăm lo sức khỏe, hỗ trợ các nhân viên là F0, chị thường nói với những bạn nhân viên của mình đường hướng hoạt động của công ty trong thời gian tới. Nữ giám đốc 9X này thường xuyên hỏi thăm đời sống của mỗi nhân viên, xem họ đang gặp khó khăn gì để hỗ trợ. “Tôi cho rằng điều này giúp nhân viên thấy được tôn trọng, sẻ chia và họ không nản lòng, dẫu cho thu nhập có giảm vì dịch Covid-19”, chị Gari Nguyễn nói. Nhân viên một công ty gặp nhau trực tuyến trong dịch Covid-19 chụp màn hình Ông Nguyễn Anh Tuấn cho hay trong suốt những tháng giãn cách xã hội vì dịch Covid-19, lương, phụ cấp của nhân viên bị ảnh hưởng, song công ty vẫn động viên nhân viên vượt qua khó khăn mùa dịch, hỏi thăm, hỗ trợ các nhân viên là F0. Bên cạnh đó, nhiều sự kiện trực tuyến được tổ chức, khích lệ tinh thần lạc quan của nhân viên như thi chụp ảnh “Work from home làm việc tại nhà cùng BHV”; thi vẽ tranh cho con em nhân viên lao động “Họa sĩ nhí BHV”, thi ảnh “Khoảnh khắc BHV” dịp ngày Phụ nữ Việt Nam Còn chị Nguyễn Hồng Ly cho hay sáng tạo của công ty chị để kết nối nhân viên, giữ lửa và phát triển năng lực cho mọi người có thể kể tới như bữa trưa vui vẻ, thử thách training hằng tháng, tâm sự riêng, team building, đi du lịch, thưởng nóng... Trong dịch Covid-19, các buổi đào tạo từ xa vẫn được tổ chức để mọi người được sẻ chia, thấu hiểu. “Bên cạnh đó, chúng tôi có nhiều hoạt động thú vị như cuộc thi “1 ngày làm trainer”, công ty chia làm 6 đội chia sẻ về các kiến thức cả trong công việc lẫn đời sống, cách để mọi người học hỏi những điều mới mẻ, đội thắng nhận được 1 chỉ vàng từ ban tổ chức...”, chị Hồng Ly chia sẻ. Ngày đăng 23/09/2015, 1559 Lao động nguồn sống nguồn hạnh phúc người November 15, 2014 - Chuyên mục Văn mẫu THCS - Tác giả Thu Huyền Đề bài Ba bạn An, Bình, Dung tranh luận xem đời quý nhất. An cho lúa gạo, Bình nói vàng, Dung lại cho thời gian quý nhất. Mỗi bạn nêu lên dẫn chứng phong phú để chứng minh cho ý kiến mình. Cuộc tranh luận chưa ngã ngũ. Xin mời em tham gia thảo luận… Em phát biểu ý kiến chứng minh ý kiến trao đẩi tổ hay lớp học. Lớp chúng em vừa diễn tranh luận đầy thú vị với đề tài Trong sống quý nhất? Ba bạn An, Bình, Dung say sưa phát biểu. An nói lúa gạo quý nhất, Bình nói vàng bạc, Dung cho thời gian. Mỗi bạn bảo vệ ý kiến mình. Theo tôi, thứ mà bạn nêu lên thật quý, quý nhất, mà quý lao động. Qua thực tế sống qua hiểu biết từ sách ta làm sáng tỏ ý kiến này. Trước hết ta cần hiểu lao động gì? Lao động hoạt động chân tay hay trí óc để làm cải vật chất tinh thần nhằm phục vụ cho sống, tiến xã hội. Cũng từ đó, giá trị to lớn lao động chứng tỏ quý đời này. Trong sống, lao động hoạt động đặc trưng người, lao động không hoạt dộng chân tay mà hoạt động có ý thức có mục đích mà có người làm được. Chính nhờ có lao động mà người tách khỏi thủy tổ giống vượn người. Rồi nhờ lao động mà người tự phục vụ thân, biết lao động để xây dựng gia đình, xã hội… ngày trở nên hoàn thiện hơn. Nhờ có lao động người khỏe khoắn, trí thông minh phát triển, dễ dàng tiếp thu sáng tạo thứ đời. Chúng ta đồng ý lúa gạo, vàng bạc thứ quý giá hai bạn An Bình trình bày. Nhưng thử hỏi nhờ đâu mà có thứ quý giá đó? Nếu không lao động người có sản phẩm không? Lao động không tạo lúa gạo, vàng bạc mà đem lại cho người cải vật chất đời. Từ bát cơm thơm ngon ta ăn, nhà khang trang ta ở… đến tiện nghi ta sử dụng, sinh hoạt công trình đồ sộ vĩ đại thủy điện Sông Đà, Trị An… kết lao động, bàn tay khối óc người. Đời sống người ngày phát triển nâng cao, phát minh khoa học ngày tối tân đại tàu vũ trụ lên cung trăng, xuống tận đại dương chứng tỏ khả lao động sáng tạo người vô phong phú. Lao động nguồn sống, nguồn hạnh phúc người Không tạo cải vật chất, lao động nguồn gốc giá trị tinh thần. Một câu hát “ầu ơ”, điệu hò cánh đồng xuất phát từ trái tim giàu cảm xúc chàng trai hay cô gái… sản phẩm lao động. Thơ, ca, nhạc, họa… sản phẩm lao động thứ biểu qua hình thức khác nhau. “Truyện Kiều” kết lao động tim óc Nguyễn Du, để lại cho dân tộc niềm vinh dự tự hào to lớn. Danh cầm Đặng Thái Sơn rộn rã đón nhận tràng pháo tay thành sau bao năm miệt mài rèn luyện phím đàn. Dù thiên tài, họ phải cần cù lao động đạt thành tích người. Trong lãnh vực khoa học vậy, muốn phát minh, sáng chế vật liệu máy móc chất lạ nhà khoa học phải giam phòng thí nghiệm tìm tòi thử nghiệm với thời gian dài, có đời người, Pierre Curie Marie Curie phải vất vả suốt bốn nám trời phòng thí nghiệm khám phá nguyên tố phóng xạ radium. Công việc giá trị lao động họ sánh nổi. Của cải đi, lao động người tìm chế tạo lại được, khả lao động không chịu lao động tất theo, sống ngừng lại… Lúc này, lúa gạo, vàng bạc, thời gian vô nghĩa mà thôi. Như bạn thấỵ đấy, sống chúng ta, lao động nguồn sống, nguồn hạnh phúc người – luôn đóng vai trò định. Điều đáng quý đời lao động, lao động nguồn gốc tạo cải cho xã hội, cho người. Do đó, ngườĩ cần phải ý thức Lao động nghĩa vụ người xã hội mà quyền lợi thiêng liêng người chân chính. Read more . tỏ khả năng lao động sáng tạo của con người vô cùng phong phú. Lao động là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của con người Không chỉ tạo ra của cải vật chất, lao động còn là nguồn gốc của mọi giá. cuộc sống, lao động là hoạt động đặc trưng của con người, bởi vì lao động không chỉ là hoạt dộng của chân tay mà còn là hoạt động có ý thức có mục đích mà chỉ có con người mới có thể làm được nhất trên đời là lao động, bởi lao động là nguồn gốc tạo ra mọi của cải cho xã hội, cho con người. Do đó, mỗi ngườĩ chúng ta cần phải ý thức Lao động không những là nghĩa vụ của con người đối - Xem thêm -Xem thêm Lao động là nguồn sống nguồn hạnh phúc của con người , Lao động là nguồn sống nguồn hạnh phúc của con người , Cần cù, siêng năng là nguồn gốc của văn minh và tiến bộ xã hội. Để sinh tồn và phát triển, dân tộc nào cũng phải cần cù nhưng do điều kiện sống khó khăn, cần cù trở thành một giá trị đạo đức cơ bản của dân tộc Việt Nam. Hồ Chí Minh đưa ra một hệ thống quan điểm sâu sắc về cần Từ khái niệm, vai trò, nội dung biểu hiện đến phương pháp tu dưỡng. Đặc biệt, Hồ Chí Minh không chỉ nói nhiều, nói hay về cần mà còn là tấm gương thực hành chữ cần một cách bền bỉ, trung thực nhất. Hồ Chí Minh là một trong những lãnh tụ cách mạng bàn nhiều về đạo đức và bản thân Ngườilà biểu tượng cao quý của đạo đức cách mạng. Hiện nay, khi đất nước đang đứng trước yêu cầu “chấn hưng” về đạo đức, phẩm chất hàng đầu mà mỗi người cần có, người cán bộ, đảng viên càng phải có chính là sự cần cù, siêng năng. Việc tìm hiểu tư tưởng và sự thực hành chữ cần của Hồ Chí Minh rất phù hợp với Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị khóa XII 15-5-2016 về việc mở rộng nội hàm học tập di sản Hồ Chí Minh Học từ tư tưởng đến đạo đức và phong cách. 1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về cần Khi nói về đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh đề cập đến cầnnhiều nhất. Trong tác phẩm Đường cách mệnh, ở mục“Tư cách một người cách mệnh”, Người đặt phẩm chất cần, kiệm lên đầu tiên. Năm 1947, trong tác phẩm Đời sống mới, Hồ Chí Minh khẳng định Thực hiện đời sống mới chính là thực hiện Cần, Kiệm, Liêm, Chính. Năm 1949, khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang ở giai đoạn rất cam go mà một số cán bộ mắc những căn bệnh của chủ nghĩa cá nhân, Hồ Chí Minh đã viết tác phẩm Cần Kiệm Liêm Chính, trong đó có một mục riêng bàn về chữ cần để giáo dục cán bộ. Trong Di chúc, Người cũng yêu cầu cán bộ, đảng viên phải thực sự cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư. Người còn đặt tên cho một số cán bộ gần gũi ở bên là “Cần, Kiệm, Liêm, Chính”như gửi vào đó thông điệp chính trị và niềm mong mỏi. Hồ Chí Minh đã luận giải về cầnmột cách sâu sắc và hệ thống Người nêu định nghĩangắn gọn “Cần tức là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai”1. Nói đến cần là nói đến thái độ nghiêm túc trong công việc và hiệu quả do cần mang lại thì vô cùng to lớn. Nếu con người ta biết cần“thì việc gì, dù khó mấy cũng làm được”2. Tiếp đó, Hồ Chí Minh chỉ ra nội dung biểu hiện của cần trong thực tiễn. Trong xã hội loài người, do sự phân công lao động, mỗi con người đảm đương những công việc khác nhau nhưng muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình thì ai ai cũng phải siêng năng, chăm chỉ. Trước hết, con người ta phải cần cù, chăm chỉ trong lao động. Hồ Chí Minh định nghĩa “Cần là thi đua sản xuất cho mau, cho tốt, cho nhiều”3. Nói đến cần cù là nói đến lao động. Sinh sống trên mảnh đất hẹp, thiên nhiên khắc nghiệt, con người Việt Nam luôn ý thức rõ “tay làm, hàm nhai, tay quai miệng trễ”và từ đó, họ ý thức về chữ cần như một phẩm hạnh thiết yếu nhất của con người. Những câu tục ngữ như “Có công mài sắt, có ngày nên kim”,“Kiến tha lâu cũng đầy tổ”đã ca ngợi tinh thần lao động bền bỉ. Với phương pháp luận duy vật lịch sử, các nhà kinh điển Mác - Lênin cũng khẳng định “Lao động đã sáng tạo ra bản thân con người”4. Kế thừa truyền thống cần cù, bền bỉ trong lao động của dân tộc Việt Nam và quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã khẳng định giá trị phổ quát của lao động “Xã hội có cơm ăn, áo mặc, nhà ở, là nhờ lao động. Xây nên giàu có, tự do, dân chủ cũng là nhờ lao động. Trí thức mở mang cũng là nhờ lao động lao động trí thức. Vì vậy, lao động là sức chính của sự tiến bộ loài người. Cũng là sức mạnh của sự giải phóng dân tộc”5. Trong điều kiện nước nhà còn nghèo khó về kinh tế, Người chỉ rõ “Nước ta còn nghèo. Muốn sung sướng thì phải có tinh thần tự lực cách sinh, cần cù lao động. Phải cố gắng sản xuất”6. Từ nhu cầu tất yếu của tồn tại xã hội, từ đặc thù của điều kiện kinh tế và nhiệm vụ nặng nề của cách mạng Việt Nam, cần cù, siêng năng trong lao động trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mỗi công dân Việt Nam. Để thúc đẩy tính tích cực của nhân dân trong lao động, Hồ Chí Minh nhấn mạnh “Lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của chúng ta. Trong xã hội ta, không có nghề nào là thấp kém, chỉ những kẻ lười biếng, ỷ lại mới đáng xấu hổ”7. Trước đây, do ảnh hưởng của quan điểm Nho giáo phân biệt giữa lao động trí óc và lao động chân tay, nên người xưa coi trọng cần học, cần chínhmà coi rẻ cần lao. “Vạn ban giai hạ phẩm, duy hữu độc thư cao”mọi việc đều thấp hèn, chỉ có đọc sách là cao thượng là thế. Ngày nay, trong chế độ mới, không có nghề nào là thấp kém, chỉ những kẻ lười biếng, ỷ lại, cướp công của người khác mới đáng xấu hổ. Theo Hồ Chí Minh “bất cứ nấu bếp, quét nhà hay làm chủ tịch, đều phải lao động cả, làm gì ích nước lợi dân là vẻ vang”8. Hồ Chí Minh nhấn mạnh cần không có nghĩa là làm cho có, cứ làm mà không quan tâm đến kết quả. Sự miệt mài một cách vô thức, không hiệu quả chưa phải là cần. Cầnphải đi đôi với kế hoạch khoa học. Mọi vấn đề như việc gì làm trước, các bước tiến hành ra sao, đặt ai vào việc gì để người lao động phát huy được hết sở trường của mình... đều phải được trù tính và phân công hợp lý. Kế hoạch tốt sẽ giúp con người lao động “không hao thì giờ, tốn lực lượng, mà việc lại mau thành”9. Cần cù cũng phải đi liền với sáng tạođể đạt được năng suất cao. Cần mà không có trí tuệ, “lao động chân tay không có trí óc thì đó là người lao động bán thân bất toại”10. Mặt khác, chính sự cần cù, siêng năng, chuyên tâm sẽ là mảnh đất màu mỡ để tài năng, sáng kiến trong mỗi con người nảy nở. Vì thế, theo Người, cần cù và kế hoạch, cần cù và trí tuệ, cần cù và hiệu quả là những vấn đề không thể tách rời. Lịch sử của dân tộc Việt Nam trước hết là lịch sử của các cuộc chiến tranh giành và bảo vệ độc lập dân tộc. Nếu các dân tộc khác chỉ cần siêng năng làm lụng, tích cóp làm giàu thì người Việt Nam buộc phải cần cù, siêng năng, kiên nhẫn cả trong chiến đấu. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Hồ Chí Minh kêu gọi nhân dân kiên quyết “đánh bao giờ địch bại, địch cút”11; trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Người khẳng định ý chí sẵn sàng chiến đấu 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa... Khi Hồ Chí Minh tuyên bố “hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi”thì đó chính là tinh thần cần cù và kiên quyết trong chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc của mỗi con người Việt Nam. Đối với bộ đội, chiến sỹ - những người phải trực tiếp cầm súng chiến đấu thì sự cần cù trong luyện tập rất quan trọng. Hồ Chí Minh chỉ rõ “Bộ đội cũng ví như con dao, cái súng, không lau chùi luôn sẽ hỏng. Chăm tập luyện sẽ tiến bộ”12. Nguyên tắc “thao trường đổ mồ hôi, chiến trường đỡ đổ máu” là môi trường rèn luyện sự cần cho chiến sĩ. Hồ Chí Minh luôn yêu cầu mọi cán bộ, nhân dân phải cần cù trong học tập. Người nói “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời... Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi. Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân”13. Vì thế, mỗi con người đều phải có ý thức học suốt đời, học ở mọi nơi Học ở trường, học trong sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân. Trong cuộc sống, ai muốn trở thành người hiểu biết, tinh thông nghiệp vụ thì đều phải cần cù học tập nhưng đặc biệt, “người cách mạng phải học suốt đời, học lý luận, học quần chúng, học thực tế. Người không học thì như đi ban đêm không có đèn, không có gậy, dễ vấp té”14. Tức là với người cán bộ, cần họcvà cần chínhhòa quyện làm một. Họ phải học để làm gương cho nhân dân và học để có đủ tri thức phục vụ nhân dân. Đối tượngthực hành chữ cần trong tư tưởng Hồ Chí Minh rất rộng. Xưa kia, do nền sản xuất tiểu nông mang tính riêng lẻ và manh mún, ông cha ta chỉ nhấn mạnh chữ cần trong phạm vi cá nhân. Ngày nay, Hồ Chí Minh yêu cầu “mọi người đều phải Cần, cả nước đều phải Cần”15,bởi nếu có một người lười biếng, một địa phương lười biếng, một ngành lười biếng thì công việc chung của hàng ngàn, hàng vạn người khác đều bị ảnh hưởng. Ngược lại, nếu “cả nước siêng năng thì nước mạnh giàu”16. Như vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đối tượng thực hành chữ cần là toàn dân nhưng trước hết cán bộ phải làm gương. Khi căn dặn cán bộ thực hành chữ cần, Hồ Chí Minh nói rõ “Phải nhớ rằng Dân đã lấy tiền mồ hôi, nước mắt để trả lương cho ta trong những thì giờ đó. Ai lười biếng tức là lừa gạt dân”17, là “ăn trên ngồi chốc”trên mồ hôi, nước mắt của dân, là vô cảm trước nỗi thống khổ của nhân dân. Cùng với việc nêu rõ vai trò, nội dung, đối tượng của cần, Hồ Chí Minh đã chỉ ra phương pháp thực hiện cần Thứ nhất, Hồ Chí Minh cho rằng “cầnvà chuyênphải đi đôi với nhau. Chuyên nghĩa là dẻo dai, bền bỉ. Nếu không chuyên, nếu một ngày cầnmà mười ngày không cầnthì cũng vô ích”18. Cũng như trong việc tu thân, tốt một ngày, một tháng, một năm chưa làm nên cái tốt một đời nhưng cái tốt một đời dễ dàng bị hủy diệt bởi cái không tốt trong một ngày, một tháng, một năm nếu cái không tốt đó là trầm trọng. Vì thế, nếu không “chuyên”, tức là không bền bỉ thì “chẳng khác gì một tấm vải phơi một hôm mà ngâm nước mười hôm, thì ướt hoàn ướt”19. Để cần một cách thực sự, con người phải hết sức tránh căn bệnh “lửa rơm”. Thứ hai, Hồ Chí Minh lưu ý “Cầnkhông phải là làm xổi”, không làm quá sức để đến nỗi sinh ốm đau, phải bỏ việc. Người khôn ngoan phải biết nuôi dưỡng tinh thần và sức lực để duy trì “sức bền” của mình trong suốt cuộc đời; nhà lãnh đạo thì phải biết nuôi dưỡng sức dân, không để sức dân bị cạn kiệt. Thứ ba, khi đạo đức là kết quả của cuộc đấu tranh giữa thiệnvà ác, giữa cái caocả và cái bản năng thấp hèn thì việc tu dưỡng phẩm chất cần cù, siêng năng phải đi liền với việc chống lại căn bệnh lười biếngtrong mỗi con người. Nếu con người lười biếng thì “bờ xôi, ruộng mật”cũng thành đất chết; nếu có bàn tay siêng năng thì “sỏi đá cũng thành cơm”. Hồ Chí Minh đúc kết “Lười biếng là kẻ địch của chữ cần. Vì vậy, lười biếng cũng là kẻ địch của dân tộc... Người lười biếng là có tội với đồng bào, với Tổ quốc”20. Chống lại sự lười biếng cũng chính là rèn luyện phẩm chất cần cù trong mỗi con người. Sự sâu sắc của Hồ Chí Minh khi bàn về chữ cần còn ở chỗ Người đã đặt chữ Cần vào một tổng thể các phẩm chất không thể tách rời là, “Cần kiệm liêm chính” và đặt chữ Cần lên trên hết. Quả thật, cần mà không kiệmthì chẳng khác nào “gió vào nhà trống”, “nước đổ vào thùng không đáy”, rốt cuộc “không lại hoàn không”. Quả thật, có cầnmới có cái để kiệmvà có cầnmới biết kiệm; có kiệmmới có thể liêm; cóliêmmới có thể chính. Ngược lại, nếu không cầnsẽ không thấy giá trị của thành quả lao động, sẽ hoang phí, xa hoa. Mà đã xa hoa, ăn chơi hưởng lạc thì phải làm chuyện bất liêm, bất chính. Tức là trong quan điểm của Hồ Chí Minh, cầnthẩm thấu, chi phối và là tiền đề của các phẩm chất khác. Cầnchính là gốc của đạo đức. Do đó, những ai đi ngược lại chữ cầnđều dẫn đến sự băng hoại về đạo đức, nhân cách; ai muốn tu dưỡng đạo đức thì trước hết hãy bắt đầu bằng việc thực hiện chữ cần thật nghiêm túc, trung thực. 2. Hồ Chí Minh - tấm gương sáng về thực hành chữ cần Ở Hồ Chí Minh luôn có sự gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, tư tưởng và hành động. Vì thế, Hồ Chí Minh nói về cần sâu sắc bao nhiêu thì Người thực hiện chữ cần bền bỉ và thiết thực bấy nhiêu. Ngay từ nhỏ, Người đã chứng kiến những tấm gương lao động cần mẫn của người thân trong gia đình và bà con làng xóm, đã trực tiếp tham gia vào công việc nên sớm nhận thấy giá trị của lao động và biết quý trọng những người lao động. Trong 30 năm bôn ba ở nước ngoài, Hồ Chí Minh đã “trải qua mười hai nghề vất vả”21. Cuộc sống cần lao đã rèn luyện Người trở thành một người lao động có đầy đủ phẩm chất, tâm lý, tình cảm của giai cấp vô sản. Dù phải làm việc vất vả để kiếm sống, Người vẫn dành thời gian thích đáng để học tập. Người từng nói với sinh viên “Hồi Bác còn đồng tuổi với các cháu ở đây thì Bác phải đi rửa bát hoặc làm nhiều công việc khác để lấy tiền mà đi học”22. Để có công cụ giao tiếp và tuyên truyền cách mạng, tiếp cận tri thức nhân loại, Hồ Chí Minh chăm chỉ học ngoại ngữmà trước hết là tiếng Pháp. Với vốn tiếng Pháp ít ỏi sau khi học ở trường Tiểu học Pháp - Việt, trong những ngày lênh đênh trên biển, Người tiếp tục tự học. Người vừa đi vừa học, vừa làm vừa học. Sau đó, Người sang Anh, dù phải làm các công việc khác nhau như cào tuyết, đốt lò, bồi bàn... hết sức vất vả, “hàng ngày, buổi sáng sớm và buổi chiều, anh Ba ngồi trong vườn hoa Haiđơ Hyde, tay cầm một quyển sách và một cái bút chì. Hàng tuần vào ngày nghỉ, anh đi học tiếng Anh với một giáo sư người Ý”23. Hồ Chí Minh quyết tâm đến nước nào phải học ngay tiếng nước đó. Với sự siêng năng hiếm có và phương pháp học tập khoa học, Người nhanh chóng thành thạo nhiều ngôn ngữ trên thế giới. Người thường đọc Đíchken, Sêchxpia bằng tiếng Anh, Lỗ Tấn bằng tiếng Trung Hoa và Huygô, Dôla bằng tiếng Pháp24...; đọc các cuốn sách về nhà nước pháp quyền của Vônte, Rútxô, Môngtexkiơ... Chẳng vậy mà báo cáo của mật thám Pháp theo dõi Nguyến Ái Quốc trong tháng 3-1920 đã ghi rõ “Hiện Quốc đang dịch một đoạn Tinh thần Luật phápcủa Môngtexkiơ sang quốc ngữ”25. Người còn dịch tiêu đề “Khế ước xã hội” của Rút xô là “Dân ước”26. Năm 1935, trong tờ khai lý lịch của đại biểu tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản, Người ghi Biết các thứ tiếng Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức, Nga... Thực ra, danh mục ngoại ngữ mà Người nắm vững còn nhiều hơn thế. Tất cả là nhờ ý chí tự học và sự siêng năng. Là một nhà hoạt động chính trị chuyên nghiệp, Hồ Chí Minh hiểu rõ tầm quan trọng của báo chí trong việc tuyên truyền cách mạng, Người đã quyết tâmhọc cách làm báo, viết báo. Điều đặc biệt là Người “học viết báo Pháp trước, rồi học viết báo Trung Quốc. Rồi sau mới học viết báo Việt”27. “Vạn sự khởi đầu nan”, lúc đầu, khi từ vựng còn ít, kỹ năng viết chưa có thì Người viết ngắn, mỗi tin chỉ năm ba dòng, dần dần Người kéo dài tin thành cả cột báo. Sau khi đã viết được dài thì Người lại học cách viết rút ngắn lại sao cho thật rõ, thật gọn, thật hấp dẫn. Từ viết báo, dần dần Người chuyển sang viết truyện, viết kịch... Sau nửa thế kỷ cầm bút, nhà báo Hồ Chí Minh khẳng định “Không sợ khó, có quyết tâm. Không biết thì phải cố gắng học, mà cố gắng học thì nhất định học được”28. Tức là kinh nghiệm làm báo của Hồ Chí Minh cũng không nằm ngoài chữ cần mà Người thường nói đến. Năm 1954, trả lời câu hỏi của đạo diễn người Nga Rôman Cacmen “Chủ tịch làm việc bao nhiêu tiếng một ngày”, Hồ Chí Minh đã nói “Chim rừng đánh thức tôi, còn tôi đi nằm lúc trên trời xuất hiện những vì sao”29. Chúng ta thật ngạc nhiên khi biết bộ phận giúp việc của Người sau năm 1945 ban đầu chỉ có 8 người, sau năm 1954 cũng chỉ có hơn 10 người mà vẫn đảm đương được một khối lượng công việc khổng lồ30. Sự gọn nhẹ và hiệu quả của bộ máy đó xuất phát từ việc Hồ Chí Minh đã đặt con người vào đúng sở trường của họ và không ngừng giáo dục cho cán bộ phẩm chất cần cù, siêng năng thông qua tấm gương lao động của chính mình. Không chỉ chuyên tâm giải quyết những công việc “đại sự quốc gia”, phẩm chất cần cù, siêng năng của Hồ Chí Minh còn thể hiện ở việc Người rất tích cực tăng gia sản xuất trong thời gian rảnh rỗi. Người tăng gia sản xuất vừa để cải thiện đời sống và làm gương cho cán bộ dưới quyền, vừa để thư giãn sau những giờ lao động trí óc căng thẳng. Trong 8 năm ở núi rừng Việt Bắc, để đảm bảo bí mật, đã 30 lần Hồ Chí Minh phải chuyển cơ quan31 nhưng bất kỳ ở đâu, chỗ ở của Người cũng được lựa chọn theo tiêu chí “Trên có núi/ Dưới có sông/ Có đất ta trồng/ Có bãi ta vui”. Hồ Chí Minh còn đúc kết nếp làm việc của mình như sau “Việc quân, việc nước đã bàn/ Xách bương dắt trẻ ra vườn tưới rau”. Ngay trong cuộc sống sinh hoạt đời thường, Người cũng tự giải quyết lấy mọi công việc của mình và luôn nhắc nhở các đồng chí giúp việc là “không được tước đi của Người cái quyền được lao động”. Yêu lao động đến mức coi đó là quyềnchứ không chỉ là nghĩa vụ, duy trì được thói quen lao động chân tay và tự phục vụ bản thân khi đã ở đỉnh cao của quyền lực là điều dường như chỉ có ở Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh cũng là người hết sức siêng năng luyện tập thể thaovà ra sức truyền cho nhân dân tinh thần đó. Sau Cách mạng Tháng Tám, trong bộn bề công việc, Hồ Chí Minh vẫn dành thời gian cho việc rèn luyện sức khỏe. Người chỉ rõ “Luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi một người yêu nước. Việc đó không tốn kém, khó khăn gì. Gái trai, già trẻ ai cũng nên làm và ai cũng làm được... Dân cường thì quốc thịnh. Tôi mong đồng bào ta ai cũng gắng tập thể dục. Tự tôi, ngày nào tôi cũng tập”32. Là người luôn nói đi đôi với làm, Chủ tịch Hồ Chí Minh hăng say luyện tập thể thao trong mọi điều kiện thời tiết, tuổi tác. Người thích đi quyền, chơi bóng chuyền và bơi. Người đi bộ cũng rất giỏi. Theo Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Hồ Chí Minh “đi bộ một ngày 50 cây số là chuyện thường”33. Tính kỹ ra thì trong 9 năm kháng chiến, Hồ Chí Minh đã đi bộ gần bình quân mỗi tháng hơn 20km34. Từ năm 77 tuổi, nửa người bên trái và tay trái của Người không còn được linh hoạt, Người kiên nhẫn lấy quả bóng nhỏ tập ném vào cái sọt nhỏ để xa 6m để luyện mắt, luyện tay35. Nhờ đức tính cần cù, siêng năng, bền bỉ hiếm có trong mọi công việc, khi đã 79 tuổi, Hồ Chí Minh tự thấy “đầu óc vẫn rất sáng suốt”. Lòng yêu lao động và khát vọng cống hiến của Người vẫn tràn đầy nên trước khi ra đi, nỗi tiếc nuối duy nhất của Người vẫn chỉ là “không được phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”. Về cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã viết “Đời sống của Hồ Chủ tịch là một đời sống khắc khổ, cần lao và tranh đấu. Người lãnh tụ của một dân tộc mất nước không thể có một đời sống khác. Phải khắc khổ, cần lao và tranh đấu để mưu cầu hạnh phúc ngày mai”36. Bằng sự nhất quán cao độ giữa tư tưởng và hành động, giữa nói và làm, Hồ Chí Minh đã giúp chúng ta hiểu sâu hơn về cần, cổ vũ chúng ta thực hành chữ cần để từ đó, mỗi người có thể vươn tới các giá trị làm người. PGS, TS Trần Thị Minh Tuyết - Học viện Báo chí và Tuyên truyền - 1, 2, 9, 15, 16, 18, 19, 20 Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, 118, 119, 118, 118, 119-120, 120, 120-121. 3, 11 Hồ Chí Minh Toàn tập, Sđd, 445. 4 C. Mác - Ph. Ăngghen Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, 5, 12, 17 Hồ Chí Minh Toàn tập, Sđd, 595, 122. 6, 7 Hồ Chí Minh Toàn tập, Sđd, 69. 8, 13 Hồ Chí Minh Toàn tập, Sđd, 377. 10, 22 Hồ Chí Minh Toàn tâp, Sđd, 399. 14 Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 27, 28 Hồ Chí Minh Toàn tập, Sđd, 171. 21 Vũ Khiêu Học tập đạo đức Bác Hồ,NxbChính trị quốc gia, Hà Nội, 2014, 23, 24 Trần Dân Tiên Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, NxbChính trị quốc gia, Hà Nội, 2015, 47. 25 Thu Trang Nguyễn Ái Quốc ở Pari,NxbChính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, 26 Xem Nguyễn Khắc Nho Hồ Chí Minh về văn hóa làm người, NxbChính trị quốc gia, Hà Nội, 2013, 29 Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử, Sđd, 30, 34 Hồng Khanh Chuyện thường ngày của Bác Hồ, NxbChính trị quốc gia, Hà Nội, 2015, 123. 31 Bác Hồ ở Việt Bắc, NxbChính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, 32 Hồ Chí Minh Toàn tập, Sđd, 33, 36 Phạm Văn Đồng Hồ Chí Minh - Tinh hoa và khí phách của dân tộc, NxbChính trị quốc gia, Hà Nội, 2012, 29. 35 Mười bảy năm chụp ảnh Bác Hồ,Nxb Kim Đồng, Hà Nội, 2009, Theo

lao động là hạnh phúc